Życie i twórczość architektów Jerzego Gelbarda i Romana Sigalina*

Jerzy Gelbard i Roman Sigalin byli warszawskimi architektami okresu dwudziestolecia międzywojennego. Badacze architektury zaliczają ich do tak zwanego trzeciego pokolenia „szkoły warszawskiej” lub do architektów reprezentujących tak zwaną schyłkową fazę „szkoły warszawskiej”. Obok między innymi: Juliusza Żórawskiego, Lucjana Korngolda, Maksymiliana Goldberga i Hipolita Rutkowskiego, Wacława Wekera, Zygmunta Plater-Zyberka czy Ludwika Paradistala, Jerzy Gelbard i Roman Sigalin byli najbardziej znanymi przedstawicielami tego pokolenia architektów, które w 1934 r. jako pierwszy wyodrębnił profesor PW i krytyk architektury Lech Niemojewski. Według wielu badaczy architektury pokolenie to aktywizowało się i wykonało najważniejsze swoje prace architektoniczne w drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku. Należy jednak zauważyć, że takie twierdzenia nie do końca są zgodne z rzeczywistością. Po zbadaniu twórczości na przykład Jerzego Gelbarda i Romana Sigalina można szybko dojść do wniosku, że wiele ważnych prac wyżej wymienionych architektów, została wykonana wcześniej tj. na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku.

Gelbard

Jerzy Gelbard lata 30. XX wieku, fot. z Wywiady o zmarłych architektach Żydach, Warszawa 1950.

W niniejszym tekście, nacisk położony został głównie na prace architektoniczne duetu Gelbard-Sigalin, jednak pewne wiadomości o życiu architektów są tu potrzebne.

Jerzy Gelbard urodził się w dniu 9 lutego 1894 r. w Częstochowie. Pochodził ze sfery inteligencji zawodowej (ojciec był znanym lekarzem stomatologiem) pochodzenia żydowskiego. W 1912 r. został przyjęty do „Ecole Nationale des Beaux – Arts” w Paryżu na Wydział Architektury i studiował tam do 1914 r. Następnie w latach 1916-1922 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Z przerwami od listopada 1918 r. do listopada 1920 r. jako ochotnik pełnił służbę wojskową w Pierwszym Pułku Artylerii Ciężkiej Legionów Polskich. Studia na Politechnice Warszawskiej skończył z wynikiem bardzo dobrym. Pracę dyplomową wykonał z dziedziny projektowania wiejskiego pod kierunkiem prof. Rudolfa Świerczyńskiego. W lipcu 1922 r. otrzymał stopień architekta dyplomowanego.

praca studencka

J. Gelbard, Ratusz. – Hotel de ville, 1921, wg. Album Młodej Architektury Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1930.

Dyplom 1 Gelb

Jerzy Gelbard, Dyplom ukończenia studiów wyższych

W latach dwudziestych XX wieku Jerzy Gelbard długi czas mieszkał w Paryżu, gdzie między innymi pracował przy organizacji wystawy polskiej na Międzynarodową Wystawę Sztuki Dekoracyjnej w 1925 r. Na stałe wrócił z Paryża do Polski w 1929 r. W Warszawie pracował jako samodzielny architekt, był aktywnym członkiem Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Jerzy Gelbard był uznawany za jednego z najzdolniejszych architektów swego pokolenia. Bogdan Lachert w wywiadzie z Anną Kubiak – pracownikiem Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, stwierdził, iż Jerzy Gelbard już na Politechnice Warszawskiej zaliczał się do czołowych architektów, którzy przewodzili w rozwoju form architektonicznych. Lech Niemojewski uważał zaś Gelbarda za bardzo ambitnego architekta i artystę.

Oprócz architektury Jerzego Gelbarda w równej mierze interesowało malarstwo. Uznawano go za zdolnego malarza. Marcin Weinfeld w wywiadzie dla Anny Kubiak twierdził wręcz, że Gelbard był malarzem z powołania, zaś architektem i budowniczym
z konieczności. Jego żona Izabella Gelbard Czajka określając indywidualny styl malarski
J. Gelbarda mówiła, iż w malarstwie nie był formalistą, uważał że sztuka powinna mieć swą wymowę dla ogółu, dla mas. Starał się więc malować swoje obrazy w taki sposób, żeby były zrozumiałe dla każdego odbiorcy. J. Gelbard kilkakrotnie brał udział w wystawach Instytutu Propagandy Sztuki w Warszawie. W 1923 r. razem z Tadeuszem Gronowskim i Antonim Bormanem założył studio graficzne „Plakat”, które prowadziło działalność w zakresie grafiki reklamowej oraz architektury wnętrz.

Hanna Sigalin żona Romana Sigalina widziała w Gelbardzie człowieka posiadającego dużą klasę kultury i rzadko spotykany polot. Jeżeli chodzi o poglądy polityczne Gelbard był lewicowcem i demokratą. Wyjawiał dużą troskę o pracowników, których zatrudniał w pracowni architektonicznej.

W czasie II wojny światowej, w okresie okupacji niemieckiej Jerzy Gelbard znalazł się w getcie warszawskim. Gdzie mieszkał wraz z rodziną i przyjaciółmi w kamienicy przy ul. Siennej 57. W tamtym okresie bardzo intensywnie zajął się malarstwem. Jego żona uważała, że sztuki plastyczne były dla niego ucieczką od męki życia gettowego. Prócz obrazów stworzył wtedy olbrzymią ilość rysunków i szkiców. Jednak cały jego dorobek malarski Niemcy spalili. Ponadto w getcie razem z architektem Maksymilianem Goldbergiem pracował w szkole, gdzie nauczał dzieci żydowskie rysunku i architektury. W dalszym okresie okupacji Jerzy Gelbard uciekł z getta i mieszkał w Warszawie, po stronie aryjskiej pod zmienionym nazwiskiem Kwiatkowski. W 1943 r. został aresztowany przez Gestapo za ukrywanie Żydów. Przebywał 11 miesięcy w więzieniu na Pawiaku. Z Pawiaka został przeniesiony do obozu koncentracyjnego w Majdanku. W 1944 r. Jerzy Gelbard został rozstrzelany podczas ewakuacji obozu pod nazwiskiem Kwiatkowski.

Sigalin

Roman Sigalin, fot. z teczki studenckiej WAPW

Roman, Jakub Sigalin urodził się w dniu 24 grudnia 1901 r. w Warszawie. Był synem Michała i Róży z Kurlandskich. Posiadał pięcioro rodzeństwa, jego młodszymi braćmi byli późniejsi architekci Grzegorz Sigalin i Józef Sigalin. Roman Sigalin ukończył Gimnazjum realne im. Tadeusza Czackiego w Warszawie, gdzie w 1920 r. zdał maturę.
W lipcu 1920 r. zgłosił się jako ochotnik do wojska do Pierwszego Pułku Artylerii Polowej
w Warszawie, skąd został przydzielony do Czwartej Baterii Pierwszego Pułku Artylerii Zenitowej (przeciwlotniczej). W latach 1920-1927 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Studia na Politechnice Warszawskiej skończył z wynikiem dobrym. Pracę dyplomową wykonał z dziedziny projektowania miejskiego prawdopodobnie pod kierunkiem prof. Karola Jankowskiego. W czerwcu 1927 r. otrzymał stopień inżyniera architekta.

Dyplom 3 Sig

Roman Sigalin, Dyplom ukończenia studiów wyższych

Roman Sigalin pracował w Warszawie jako samodzielny architekt. Tak jak Jerzy Gelbard był członkiem Oddziału Warszawskiego SARP.

Roman Sigalin przez znające go osoby uważany był za zdolnego i pracowitego architekta. Hipolit Rutkowski w wywiadzie z Anną Kubiak powiedział, iż Roman Sigalin miał wspaniałą świadomość form architektonicznych. Natomiast Lech Niemojewski mówił, iż bracia Roman i Grzegorz Sigalin już jako studenci byli bardzo pracowici i już w trakcie trwania studiów brali udział w państwowych konkursach architektonicznych.

Zgodnie z życiorysem przedstawionym przez jego żonę Hannę Sigalin, Annie Kubiak, Romana Sigalina jako człowieka cechowała ogromna kultura osobista, szlachetność, prawość charakteru i skromność. W stosunku do współpracowników był koleżeński, lojalny
i wyrozumiały. Posiadał postępowy stosunek do architektury i uspołeczniony stosunek do ludzi, z którymi pracował.

Roman Sigalin jako porucznik rezerwy artylerii w sierpniu 1939 r. został powołany do wojska z przydziałem do jednostki w Wilnie. Uczestniczył w walkach pod Lwowem. Był jeńcem wojennym obozu w Starobielsku. W kwietniu-maju 1940 r. został rozstrzelany przez „NKWD” w Charkowie.

Jerzy Gelbard i Roman Sigalin w dojrzałym okresie twórczości architektonicznej większość swoich prac wykonali wspólnie. Ich pierwsze znane mi realizacje przypadły na rok 1927. Architekci ci pracowali razem do 1939 r. W tym czasie tworzyli również indywidualnie prace architektoniczne. Hanna Sigalin twierdziła wręcz, że Roman Sigalin po ukończeniu studiów wszystkie prace projektowe opracowywał wspólnie z Grzegorzem Sigalinem
i Jerzym Gelbardem, a niektóre prace łącznie jeszcze z Wojciechem Woyniewiczem.

grzegorz sig

Grzegorz Sigalin, fot. z teczki studenckiej WAPW.

Jerzy Gelbard i Roman Sigalin byli projektantami i często kierownikami budów dzieł, które zaprojektowali (sprawowali nad nimi nadzór autorski). Jak na stosunkowo krótki okres zbadanej przeze mnie aktywności architektonicznej (1927-1939 – 12 lat) zaprojektowali
i zbudowali dużo obiektów architektonicznych.

Prace Jerzego Gelbarda i Romana Sigalina w większości zostały zaprojektowane
i wzniesione w Warszawie (pracownia architektoniczna J. Gelbarda i R. Sigalina w latach trzydziestych XX wieku mieściła się przy ul. Hożej 29), więc bez wątpienia można nazwać ich architektami warszawskimi.

Ze względu na tematykę, projekty i realizacje architektoniczne Jerzego Gelbarda
i Romana Sigalina można podzielić na sześć grup:

  1. Projekty budowli użyteczności publicznej
  • 1927. Projekt szkicowy gmachu Ministerstwa Robót Publicznych i Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, wyróżnienie w konkursie architektonicznym, wykonany wspólnie z Lucjanem Korngoldem.
  • 1928. Projekt szkicowy gmachu Zakładu Psychiatrycznego w Gostyninie, III nagroda w konkursie architektonicznym,                                                                                                 wsp. z Grzegorzem Sigalinem i Lucjanem Korngoldem.
  • 1929. Projekt gmachu Najwyższej Izby Kontroli Państwa w Warszawie, III nagroda w konkursie architektonicznym,                                                                                               wsp. z Grzegorzem Sigalinem i Witoldem Woyniewiczem.
  • 1929. Szkicowy projekt gmachu Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie, wyróżnienie w konkursie architektonicznym,                                                                     wsp. z jw.
  • 1929. Projekt szkicowy Dworca Głównego w Warszawie oraz rozplanowanie przyległego terytorium kolejowego, wyróżnienie w konkursie architektonicznym,                           wsp. z jw.
  • 1929-1930. Projekt Gmachu Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych w Warszawie, I nagroda w konkursie architektonicznym,                                                       wsp. z Grzegorzem Sigalinem i Witoldem Woyniewiczem.
  • 1930. Projekt Gmachu Ubezpieczalni Społecznej w Sosnowcu, I nagroda w konkursie architektonicznym (projekt zrealizowany w latach 1930-1933),                                           wsp z jw.
  • 1930. Projekt Muzeum Śląskiego w Katowicach, III nagroda w konkursie architektonicznym,                                                                                                                 wsp. z jw. (praca nierozpoznana).
  • 1934. Projekt gmachu Urzędu Celnego w Gdyni, IV nagroda w konkursie architektonicznym,                                                                                                                 wsp. z Grzegorzem Sigalinem.
  • 1934-1935. Projekt szkicowy okręgowego szpitala wojskowego w Łodzi, IV nagroda w konkursie architektonicznym,                                                                                              wsp. z Grzegorzem Sigalinem i N. Frankfurtem.
  • Projekt Sanatorium Gruźliczego w Isdebnej (praca nierozpoznana).
  • Projekt Gmachu Województwa w Katowicach (praca nierozpoznana).
  • Gmach Towarzystwa Kredytowego Miejskiego, Częstochowa, proj. R. Sigalin (praca nierozpoznana).

2. Budowle kościelne

  • 1929-1930. Projekt szkicowy świątyni pod wezwaniem „Opatrzności Bożej”
    w Warszawie, wyróżnienie – zaszczytna wzmianka w konkursie architektonicznym,  wsp. z Grzegorzem Sigalinem i Witoldem Woyniewiczem.

3. Domy mieszkalne – kamienice czynszowe oraz wille

  • przed 1929. Dom mieszkalny (willa) Edelmanów i Morgensternów,
    ul. Gąsiorowskiego 8, Skolimów, Królewska Góra, Konstancin-Jeziorna,                      proj. J. Gelbard.
  • 1932-1933. Apartament house (kamienica), ul. Nowy Świat 3, Warszawa.
  • 1934-1935. Dom mieszkalny (kamienica) firmy „Julian Glass” Składy Żelaza, ul. Hoża 27A, Warszawa.
  • 1935-1936. Dom mieszkalny (kamienica), Juliana Glassa, ul. Mokotowska 46A, Warszawa.
  • ok. 1937-1939. Dom mieszkalny (kamienica), ul. Żelazna 89, Warszawa.
  • 1936. Dom mieszkalny (kamienica) St. Podkomorskiego, ul. J. Smulikowskiego 14, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica) Abrahama Gepnera, ul. J. Smulikowskiego 10, Warszawa.
  • 1936. Dom mieszkalny (kamienica) Rudolfa i Felicji Munz, ul. J. Smulikowskiego 12, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica), Juliana Glassa, ul. Lwowska 7, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica), firmy „Steinhagen i Saenger”, ul. Marii Konopnickiej 3, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica) Pawła Goldsteina, firmy A. Borowik i Syn i Andrzeja Bieleńkiego, ul. Sienna 43, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica) D. W. Dajcza, ul. Sienna 43a, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica) Janusza Regulskiego, Al. Przyjaciół 8, Warszawa.
  • 1936-1937. Dom mieszkalny (kamienica) Dory Fuchs, Al. Przyjaciół 6, Warszawa
  • 1936-1937. Dwa domy mieszkalne (kamienice) B. Suchowolskiego, ul. Asfaltowa 11, ul. Opoczyńska 6, Warszawa.
  • 1936-1939. Dom mieszkalny (kamienica) firmy „Julian Glass” Składy Żelaza, ul. Kredytowa 6, Warszawa.
  • 1937. Dom mieszkalny (kamienica), Salomona Graffa, Al. Róż 7, Warszawa.
  • 1937-1939. Dom mieszkalny (kamienica), Henryka Isersa i St. Borowika i Syna, ul. Sienna 55, Warszawa.
  • 1937-1938. Dom mieszkalny (kamienica) Jerzego Gelbarda, ul. Sienna 57, Warszawa.
  • 1937-1940. Dom mieszkalny (kamienica) Gustawa Pala, Al. Jerozolimskie 95, Warszawa.
  • 1938-1939. Dom mieszkalny (kamienica) Juliana Glassa, ul. Hoża 35, Warszawa.
  • 1938-1939. Dom mieszkalny (kamienica) R. i E. Pinesa, ul. Wspólna 27, Warszawa.
  • 1938-1939. Dwa domy mieszkalne (kamienice) Henryka Norymberskiego i Joska Goldfeina, Al. Niepodległości 151, ul. Asfaltowa 2, Warszawa.
  • 1939. Dom mieszkalny (kamienica) K. Groniowskiego i J. Grosglika, ul. Puławska 1a, Warszawa.
  • 1939. Dom mieszkalny (willa) Juliana Glassa, ul. Piasta 10, Konstancin-Jeziorna.

Domy mieszkalne – kamienice czynszowe, przypisywane

  • ok. 1936-1937. Trzy domy mieszkalne (kamienice), ul. Skolimowska 4, 6,
    ul. Chocimska 33, Warszawa,                                                                                                  lub autorami są Maksymilian Goldberg i Hipolit Rutkowski.
  • ok. 1937. Dom mieszkalny (kamienica), ul. Na Skarpie 67 (obecnie ul. Bartoszewicza), Warszawa.
  • ok. 1938. Dom mieszkalny (kamienica), Mariana Dziadkiewicza, Józefa Handzelewicza, Stefana Steinhagena, ul. Frascati 1, Warszawa.
  • 1937–1938. Dom mieszkalny (kamienica) Leweka von Leon Zibera (?), ul. Polna 24, Warszawa.
  • Dom mieszkalny (kamienica), ul. Sękocińska 13, Warszawa.

Domy mieszkalne – kamienice czynszowe oraz wille, nierozpoznane:

  • 1935. Dom mieszkalny (willa) J. Saloniego, projekt S. Sigalin, kierownictwo budowy Roman Sigalin, ul. Paryska 7, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – Wykaz zatwierdzonych budowli, „Przegląd Budowlany”, 1935, Nr 1, s. 28.).
  • 1935. Nadbudowa 2p. domu mieszkalnego L. Borowika, ul. Królewska 43, Warszawa.
  • 1935. Przebudowa i nadbudowa I p. domu mieszkalnego L.A. Bobowskiego,
    ul. Królewska 45, Warszawa.
  • 1935. Nadbudowa 4p. domu mieszkalnego małż. Borowik, ul. Królewska 43, Warszawa.
  • 1936. Dom mieszkalny (kamienica) J. Mińskiego i Małż. Merenholc, ul. Projektowana 63, Warszawa. (jedyne źródło informacji o obiekcie – Wykaz zatwierdzonych budowli, „Przegląd Budowlany”, 1936, Nr 2, s. 72).
  • 1937. Dom mieszkalny (kamienica) S. Safira, ul. Sewerynów dz. 3, Warszawa.
  • 1938. Dom mieszkalny (kamienica) (szkicowy plan zabud.) Jakuba Glassa,
    ul. Marszałkowska 10, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1938, Nr 34, poz. 458, s.7).
  • 1938. Dom mieszkalny (kamienica) Niedźwieckiego i Żochowskiego, ul. Narbutta
    r. Kwiatowej, hip. 122, Warszawa.
  • 1938. Dom mieszkalny (kamienica) Towarzystwa Akcyjnego A. L. Sojka, Al. 3-ego Maja, hip. 6884 (przy ul. Wioślarskiej), Warszawa (jedyne źródło informacji
    o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1938, Nr 53, poz. 972).
  • 1938. Dom mieszkalny (kamienica) Towarzystwa Akcyjnego A. L. Sojka, Al. 3-go Maja, hip. 6883, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1938, Nr 53, poz. 973).
  • 1938. Dom mieszkalny (kamienica), małż. Fryszman, ul. Sienna 34, Warszawa. (jedyne źródło informacji o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1938, Nr 58, poz. 1197).
  • 1938. Dom mieszkalny A.Gepnera i L.Borowika, os. Utuczek, gm. Jabłonna – Powiat warszawski (w obecnym czasie w granicach Warszawy). (jedyne źródło informacji
    o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1939, Nr 3, poz. 1116).
  • 1939. Dom mieszkalny doktora H. Lewenfisza i inż. R. Sigalina, proj. Roman Sigalin, ul. Parkowa (Sielce) 25 r. Sulkiewicza, Warszawa. (jedyne źródło informacji
    o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1939, Nr 22, poz. 319).
  • 1939. Dom mieszkalny (kamienica), wł.: D. Chazan i inni, ul. Złota 67, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – Zatwierdzone budowy, „Biuletyn Przetargowy”, 1939, Nr 32, poz. 525).
  • Dom mieszkalny, dyrektora Wtorzeckiego, ul. Chocimska 1, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – reklama filcu „Term-akustki”, „Przegląd Budowlany”,1938,
    Nr 5).
  • Dom mieszkalny, doktora Edelmana, ul. Zielna 35, Warszawa (jedyne źródło informacji o obiekcie – reklama filcu „Term-akustki” „Przegląd Budowlany”, 1938,
    Nr 5).
  • Kolonia domków jednorodzinnych, Jurata, proj. Roman Sigalin.

4. Lokale rozrywkowe

  • 1930-1931. Kompleks gastronomiczno-rozrywkowy „Adria”, ul. Moniuszki 10, Warszawa,                                                                                                                                wsp. z Edwardem Z. Eberem (główny projektant), Grzegorzem Sigalinem, Edwardem  Saydenbeuthlem (Sułkowskim).
  • 1932-1933. Lokal rozrywkowy „Paradis”, ul. Nowy Świat 3, Warszawa.
  • 1939. Lokal rozrywkowy, ul. Kredytowa 6, Warszawa (praca nierozpoznana).

5. Kina

  • 1929. Kino „Casino”, Al. Kościuszki 18, Częstochowa,                                                wspólnie z Grzegorzem Sigalinem.
  • przed 1931. Kino „Majestic”, ul. Nowy Świat 43, Warszawa,                                           wsp. z jw.
  • Przebudowa kina „Stylowy”, ul. Marszałkowska 112, Warszawa, (praca nierozpoznana, jedyne źródło informacji o autorstwie obiektu – Życiorys R. Sigalina, w: Wywiady o zmarłych architektach Żydach, Warszawa 11 VII 1950).

6. Budynki o charakterze gospodarczym i przemysłowym

  • 1930-1931. Laboratorium chemiczno-farmaceutyczne „Asmidar”, ul. Grzybowska 88, Warszawa,                                                                                                                        wspólnie z Grzegorzem Sigalinem.
  • 1936. Budynek gospodarczy (skład żelaza) Juliana Glassa, ul. Sokołowska 27, Warszawa (praca nierozpoznana).
  • Projekt Klinki Chirurgicznej, ul. Wilcza, Warszawa, (praca nierozpoznana, jedyne źródło informacji o autorstwie obiektu – Życiorys R. Sigalina, w: Wywiady o zmarłych architektach Żydach, Warszawa 11 VII 1950).
  • Projekt Klinki Chirurgicznej, ul. Wspólna, Warszawa (praca nierozpoznana, jedyne źródło informacji o autorstwie obiektu – Życiorys R. Sigalina, w: Wywiady o zmarłych architektach Żydach, Warszawa 11 VII 1950).
  • Garaże samochodowe.

Powyższy wykaz projektów i realizacji architektonicznych jest oparty przede wszystkim na podstawie informacji pozyskanych z przedwojennych czasopism artystycznych, architektonicznych i budowlanych oraz na danych archiwalnych i książkowych. Istniej również kilka prac zaliczonych duetowi Gelbard-Sigalin na podstawie analizy form, jak na przykład kamienica przy ul. Żelaznej 89 w Warszawie. Dalsze poszukiwania z pewnością mogą ujawnić jeszcze inne prace J. Gelbarda i R. Sigalina, jest jednak mało prawdopodobne, żeby były to budowle większej wagi dla twórczości J. Gelbarda i R. Sigalina.

Ciąg dalszy tekstu o architektach J.Gelbardzie i R.Sigalinie, wraz z wykazem wykorzystanych w nim materiałów źródłowych, zostanie zamieszczony w najbliższych dniach.

——————————————————————————————-

* niniejszy tekst jest zmienioną wersją jednego z rozdziałów pracy pt. „Twórczość architektoniczna Jerzego Gelbard i Romana Sigalina 1927-1939” wykonanej pod kierunkiem prof. Waldemara Baraniewskiego, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, 2011r.

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

4 odpowiedzi na „Życie i twórczość architektów Jerzego Gelbarda i Romana Sigalina*

  1. Paweł Goldstein pisze:

    Informację o projekcie (zrealizowanym) kliniki chirurgicznej dr Pawła Goldsteina (mojego pradziadka i imiennika), wraz ze zdjęciami wnętrz, znajdzie Pan w magazynie Wnętrza, rok 1933, nr 5; gdyby miał Pan problem z dotarciem do tej publikacji, służę skanem. Z Pana wykazu widzę, że panowie Gelbard i Sigalin byli niemal „rodzinnymi architektami” dla mojego pradziadka i jego najbliższej rodziny (Adam Borowik był szwagrem, Lucjan – siostrzeńcem mojego pradziadka, Abraham Gepner – teściem Lucjana).

    • Dziękuje za wskazanie nowego źródła informacji. Już jestem w posiadaniu skanu tego numeru „Wnętrza”. Po przeczytaniu Pana komentarza ściągnąłem go ze strony internetowej – Biblioteka Cyfrowa Politechniki Warszawskiej. W ogóle polecam Panu ten adres, jest tam zdigitalizowanych wiele przedwojennych czasopism.
      Ponadto dziękuje za ciekawy komentarz do mojego tekstu i gratuluje posiadania wspaniałych przodków.

  2. Paweł Goldstein pisze:

    To jeszcze tylko drobniutka poprawka – trzecim właścicielem kamienicy był nie A. Bieleński, tylko A(ndrzej) vel O(wsiej) Bielenki, wybitny lekarz – jeden z najlepszych w Warszawie specjalistów od gruźlicy.

    Przegląd Budowlany z 1936 roku podaje Sienną 43 wśród zatwierdzonych budów: w lipcu (zeszyt 8) – kamienicę, we wrześniu (zeszyt 11) – oficynę.

    • Nawet taka drobna uwaga jest dla mnie ważna. Tak więc pozwoliłem sobie zajrzeć do Przeglądu Budowlanego i rzeczywiście zrobiłem literówkę w nazwisku trzeciego właściciela kamienicy przy Siennej 43. W związku z tym poprawiłem już ten błąd w tekście o Gelbardzie i Sigalinie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s